Eric Balliu en BARO
Eric Balliu ontwierp met BARO een woning waarin de principes van het brutalisme bijzonder consequent naar een residentiële omgeving werden vertaald. Constructie wordt niet verborgen, materialen mogen zichtbaar en tastbaar blijven en ornament maakt plaats voor verhouding, ritme, licht en ruimtelijkheid. Meer dan vijftig jaar later is die oorspronkelijke architecturale gedachte nog uitzonderlijk goed leesbaar.

De woning is opgevat als een compositie van lage, geometrische volumes die zich horizontaal over het terrein uitstrekken. Grote vlakken en zuivere lijnen worden afgewisseld met enkele krachtige verticale betonelementen. Het materiaalpalet is bewust beperkt tot beton, betonnen bloksteen, glas, hout en donker schrijnwerk. Ook binnen wordt die materialiteit radicaal doorgetrokken: alle plafonds zijn uitgevoerd in zichtbaar beton en vormen een krachtig horizontaal vlak boven de verschillende woonfuncties.

De oorspronkelijke plannen maken duidelijk hoe sterk het geheel vanuit de plattegrond werd gecomponeerd. Verschillende vleugels, verspringende volumes, patio’s en terrassen grijpen in elkaar en worden door lange zicht- en circulatielijnen met elkaar verbonden. Het resultaat is geen conventionele verzameling kamers, maar een zorgvuldig opgebouwd woonlandschap waarin openheid en geborgenheid elkaar voortdurend afwisselen.

Een aankomst als architecturale sequentie
De beleving begint al ruim voor de voordeur. Via de lange, statige oprit verschijnt het lage gebouw geleidelijk tussen bomen en beplanting. De uitgesproken horizontaliteit laat de woning bijna samenvallen met het landschap, terwijl schouwen en verticale betonstructuren als sculpturale accenten boven de volumes uitsteken.

Ook de inkom is allesbehalve conventioneel. Betonstructuren, glas, overdekte doorgangen, patio’s en niveauverschillen maken van het betreden van de woning een zorgvuldig geregisseerde ervaring. Het huis geeft zich niet onmiddellijk volledig prijs. Nieuwe perspectieven verschijnen onderweg en zichtassen eindigen telkens opnieuw in een volgende ruimte, een binnenplaats of het groen.

Een landschap om in te wonen
Het hart van de woning wordt gevormd door de royale leefruimtes. Zithoek, eetplaats en keuken vloeien op een vanzelfsprekende manier in elkaar over, terwijl iedere functie toch haar eigen plek krijgt. De uitgesproken seventies zithoek met open haard vormt daarbij een krachtig middelpunt. Een breed landschapsraam trekt de tuin haast letterlijk naar binnen.

Het samenspel tussen de betonnen plafonds, ruwe bloksteen en grote glaspartijen bepaalt de sfeer. De architectuur is robuust, maar voelt nergens zwaar. Daglicht, lange doorzichten en de voortdurende aanwezigheid van vegetatie verzachten de minerale materialen en geven het interieur een verrassende warmte.

De minimalistische, semi-professionele keuken sluit naadloos aan op dit open woonlandschap. Lange werkvlakken, geïntegreerde apparatuur en veel bergruimte zorgen voor een uitgesproken functionele benadering. Ook elders in de woning vallen de vele ingemaakte en op maat ontworpen kasten op. Ze zijn geen losse toevoegingen, maar maken deel uit van de architectuur zelf.

Beton, licht en perspectief
Een van de sterkste kwaliteiten van het ontwerp is de manier waarop licht als volwaardig bouwmateriaal wordt ingezet. Grote glasvlakken openen de leefruimtes naar het landschap, terwijl patio’s en daklichten daglicht tot diep in de meer besloten zones van de woning brengen.

Bijzonder zijn de grote ronde daklichten. Als uitgesproken geometrische uitsparingen in de betonnen plafonds brengen ze een bijna sculpturaal lichtspel in onder meer de badkamers en circulatieruimtes. Doorheen de dag verandert de lichtinval en daarmee ook de textuur en uitstraling van het zichtbeton.

Glazen wanden, industriële schuifdeuren en zorgvuldig geplaatste openingen versterken die ruimtelijke gelaagdheid. Een doorgang eindigt in groen, een raam kadert een volwassen boom en een patio onderbreekt onverwacht het bouwvolume. Binnen en buiten worden zo voortdurend tegenover elkaar geplaatst en vervolgens weer met elkaar verbonden.

Privévertrekken in het groen
De slaapvertrekken liggen meer teruggetrokken in het grondplan, maar verliezen nergens hun relatie met de omgeving. De master bedroom beschikt over een eigen badkamer en opent rechtstreeks naar een privéterras en de tuin. Ook de andere slaapkamers profiteren van grote ramen en zorgvuldig gekozen perspectieven op het omliggende groen.

Dezelfde architecturale taal wordt hier consequent verdergezet. Beton, glas en maatwerk keren terug, terwijl de meer besloten schaal voor een intiemere sfeer zorgt. De badkamers zijn sober vormgegeven en krijgen door hun ronde daklichten een bijzonder karakter.

Een hectare groen, water en ontspanning
Rondom het huis ligt geen traditioneel terras, maar een opeenvolging van buitenkamers. Patio’s, beschutte terrassen en kleinere zitplekken nestelen zich tussen de verschillende volumes. Aan de belangrijkste leefruimtes ligt het royale houten hoofdterras, opgevat als een volwaardig verlengstuk van het interieur en gericht op de tuin en het water.

Het domein van circa één hectare is een essentieel onderdeel van het totaalconcept. Volgroeide bomen, grote groene kamers, bloeiende plantenmassieven en zorgvuldig opgebouwde zichtlijnen geven het geheel een bijna parkachtig karakter. Tussen dat groen liggen een zwemvijver, sauna en volwaardig tennisterrein, waardoor wonen, natuur en ontspanning hier op een uitzonderlijke manier samenkomen.

De schaal van het terrein geeft de lage architectuur bovendien de ruimte die ze nodig heeft. Het huis staat niet als een autonoom object in de tuin, maar lijkt zich tussen het groen uit te strekken. Terrassen worden kamers zonder dak, glaspartijen worden kaders op het landschap en de zwemvijver weerspiegelt opnieuw de horizontaliteit van de architectuur.

Brutalisme pur sang
Uitzonderlijk is niet alleen het oorspronkelijke ontwerp, maar ook de gaafheid waarmee de architecturale identiteit bewaard bleef. Zichtbeton, betonnen bloksteen, industriële schuifdeuren, maatwerk en karakteristieke seventies elementen zijn nog nadrukkelijk aanwezig. De woning werd met zorg onderhouden zonder haar eigenheid weg te renoveren.

Precies daarin schuilt vandaag een groot deel van haar kracht. Dit is geen woning die toevallig in 1971 werd gebouwd, maar een huis waarin de ideeën van die periode nog integraal voelbaar zijn. Constructie en esthetiek vallen samen. Beton draagt, begrenst en structureert; glas haalt licht en landschap naar binnen; hout voegt warmte en tactiliteit toe.

Ondanks haar uitgesproken brutalistische vormentaal voelt de woning daardoor opmerkelijk menselijk aan. De monumentaliteit van het beton wordt voortdurend in evenwicht gebracht door de zachtheid van de natuur en door de intimiteit van patio’s, terrassen en zorgvuldig gekadreerde uitzichten.

Ruimte voor een andere manier van wonen
Naast de royale woon- en slaapvertrekken beschikt het complex over bijkomende ruimtes, waaronder een thuiskantoor met uitzicht op de tuin en een ruime kelder die mogelijkheden biedt voor berging, hobby of andere functies.

De genereuze oppervlakte, de volledig gelijkvloerse organisatie en de opbouw uit verschillende volumes maken bovendien uiteenlopende manieren van wonen mogelijk. Het geheel leent zich vanzelfsprekend tot uitgesproken privébewoning, maar biedt ruimtelijk eveneens mogelijkheden voor een combinatie met een home office, studio of atelier, voor zover stedenbouwkundig toegelaten.

Een uitzonderlijk bewaard totaalconcept
Deze woning laat zich moeilijk reduceren tot oppervlakte, aantal kamers of bouwjaar. Haar werkelijke kwaliteit zit in de samenhang tussen alle onderdelen: de lange aankomst door het groen, de horizontale betonnen volumes, het spel van licht en schaduw, de patio’s, de oorspronkelijke interieurelementen, de grote glasvlakken en uiteindelijk het hectare grote landschap met zwemvijver, sauna en tennisterrein.

Een zeldzaam bewaard ontwerp van Eric Balliu en BARO waarin het brutalisme zijn meest verfijnde en tegelijk menselijke kant toont. Krachtig en compromisloos, maar ook beschut, licht en verrassend warm. Een architecturaal totaalconcept dat na meer dan vijftig jaar nog steeds bijzonder eigentijds aanvoelt.